Լույս - Fizika - GITUTYUN - Каталог статей - FOR YOU
Суббота, 2016-12-10,8:59 AM
Приветствую Вас Гость | RSS

все для вас

Категории раздела

Форма входа

HARCUM

Оцените мой сайт
Всего ответов: 507




  • скачать через торрент бесплатно большим скоростом
  • Каталог статей

    Главная » Статьи » GITUTYUN » Fizika

    Լույս
    Լույս


    Լույսը ճառագայթման տեսակներից է: Լուսարձակում են Արեգակը, էլեկտրական լամպը և շիկացած այլ առարկաներ: Լույսը կարող է թափանցել ապակու և ջրի միջով, սակայն բազմաթիվ այլ նյութերից այն անդրադառնում է: Լույսի շնորհիվ մենք տեսնում ենք, այն օգնում է մեզ հաղորդակցվելու մեզ շրջապատող միջավայրի հետ:
    Արեգակը, էլեկտրական լամպը, հեռուստացույցը կամ պարզապես կրակը լուսարձակում են իրենց սեփական լույսը: Սակայն առարկաների մեծ մասը չունի սեփական լույս. մենք դրանք տեսնում ենք միայն այն բանի շնորհիվ, որ նրանց անդրադարձրած  լույսն ընկնում է մեր աչքերի մեջ: Լույսի ամենամեծ քանակությունն անդրադարձնում են սպիտակ մակերեվույթները, այդ պատճառով դրանք այդպես վառ են երևում: Սև մակերեվույթներն իրենց վրա ընկնող լույսը գրեթե չեն անդրադարձնում: Հայելուց լույսն անդրադառնում է գրեթե ամբողջությամբ, և մենք հայելում տեսնում ենք առարկաների արտացոլումը:
    Սովորաբար լույսը տարածվում է ուղղագիծ: Եթե ճանապարհին այն հանդիպում է արգելքի, ապա այնտեղ, որտեղ լույսը չի թափանցում, առաջանում է ստվեր: Եթե լույսը ապակու, ջրի կամ ցանկացած այլ թափանցիկ միջավայրի մեջ ընկնում է 90օ-ից տարբերվող անկյան տակ, ապա այն փոխում է իր ուղղությունը: Այս երևույթն անվանում են բեկում կամ ռեֆրակցիա. պատճառն այն է, որ օդից տարբեր այլ թափանցիկ միջավայրերում լույսն ավելի դանդաղ է տարածվում, քան օդում: Հենց բեկման պատճառով է ջրով լի բաժակի մեջ ընկղմված ծղոտը կոտրված երևում:

    Գույներ և ալիքներ
    Սպիտակ լույսը ծիածանի բոլոր գույների խառնուրդ է: Երբ սպիտակ լույսն անցնում է պրիզմայի (ապակե եռանիստի) միջով, ապա այդ լույսը կազմող գույների ճառագայթները բեկվում են տարբեր աստիճանով, և առաջանում է սպեկտր կոչվող գույների հավաքածու:
    Լույսը չափազանց փոքր երկարության ալիքների ամբողջություն է, որը տարածության մեջ շարժվում է այնպես, ինչպես լճակի մակերևույթով շարժվում են նրա մեջ գցված քարից առաջացած ալիքները: Մի ալիքի գագաթից մինչև հաջորդի գագաթը եղած հեռավորությունը կոչվում է ալիքի երկարություն: Լույսի ալիքների երկարությունները շատ փոքր են. քորոցի գլխիկի վրա կտեղավորվեին ավելի քան երկու հազար այդպիսի ալիքներ: Տարբեր գույների լույսի ալիքներն ունեն տարբեր երկարություններ: Կարմիր լույսի ալիքներն ամենաերկարն են, իսկ մանուշակագույնինը՝ ամենակարճը:
    Տեսանելի լույսը էլեկտրամագնիսական ալիքների մի ամբողջ ընտանիքի ընդամենը մեկ ներկայացուցիչն է: Իսկ մյուսները՝ ենթակարմիր և անդրամանուշակագույն ճառագայթումներն են, ռադիոալիքներն ու ռենտգենյան ճառագայթները: Այս բոլոր ալիքները տարածվում են նույն՝ մոտ 300000 կմ/վ արագությամբ: Տիեզերքում լույսից ավելի արագ ոչինչ չի շարժվում: Եթե մենք կարողանայինք սլանալ լույսի արագությամբ, ապա մեկ վայրկյանում ավելի քան յոթ անգամ կպտտվեինք Երկրի շուրջը: 
    Թեև լույսը շարժվում է 300000 կմ/վ արագությամբ, սակայն ամբողջ ութ րոպե է հարկավոր, որպեսզի այն անցնի 150 մլն կմ հեռավորությունը և Արեգակից հասնի Երկիր: Մեկ տարում լույսի ճառագայթի անցած ճանապարհն անվանում են լուսատարի: Մինչև աստղերը եղած հեռավորությունները աստղագետները չափում են լուսատարիներով: Որոշ աստղեր Երկրից հեռու են միլիոնավոր լուսատարիներ:

    Լամպեր և լուսավորություն
    Եթե որևէ նյութ շիկացնենք 700օC ջերմաստիճանից ավելի, այն կսկսի լուսարձակել: Արեգակը, մոմերը և էլեկտրալամպերը լուսարձակում են, որովհետև շատ տաք են: Էլեկտրալամպերի մեծ մասում կա վոլֆրամե թելիկ: Երբ դրա միջով հոսանք է անցնում, այն շիկանում է սպիտակելու աստիճան:
    Էլեկտրականության միջոցով կարելի է լույս ստանալ նաև բոլորովին այլ եղանակով: Փողոցային բազմաթիվ լուսատուներ լցված են նատրիումի գոլորշիներով: Երբ այդ գոլորշիների միջով բաց են թողնում էլեկտրական հոսանք, դրանք լուսարձակում են դեղին լույսով: Նեոնով լցված խողովակը լուսարձակում է կարմիր լույսով: Իսկ ցերեկային լույսի լամպերում լցված սնդիկի գոլորշիները, որոնցով հոսանք է անցնում, լուսարձակում են անտեսանելի անդրամանուշակագույն ճառագայթներ: Խողովակի ներքին մակերևույթը սովորաբար պատվում է հատուկ բաղադրությամբ, որը կլանելով այդ ճառագայթները` լուսարձակում է: Լյումինեսցենտային ներկերը, որոնցով պատում են ճանապարհային եզրասյուները, անդրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությամբ լրացուցիչ տեսանելի լույս են արձակում և զգալիորեն հեշտացնում գիշերային երթևեկությունը ավտոճանապարհներով:

    Լուսային ազդանշաններ
    Դեռևս վաղ ժամանակներում մարդիկ ազդանշանային լապտերների լուսային բռնկումներն օգտագործել են հաղորդագրությունները մեծ հեռավորությունների վրա հաղորդելու և ծովում նավերի միջև տեղեկություններ փոխանակելու համար: 
    Մեր ժամանակներում հեռախոսային զանգերը, հեռուստատեսային պատկերները և համակարգչային տվյալները հազարավոր կիլոմետրեր են հաղորդվում լազերային լույսի բռնկումներով, որոնք ուղարկվում են օպտիկական թելքերով: Վերջիններս մազի հաստությամբ ապակեթելեր են: Օպտիկական թելքերի մի ծայրում ներմուծվող լազերային ճառագայթը դուրս է գալիս թելքերի մյուս ծայրից, իսկ վայրկյանում միլիոնավոր լազերային իմպուլսներն առաջանում են բարդ էլեկտրոնային սխեմաներով: Այդ բռնկումները թվային ազդանշաններ են, այսինքն դրանք հաղորդվում են թվերի տեսքով: Ապակեթելքերի մյուս՝ հեռավոր ծայրում այլ սխեմաներ այդ ազդանշանները վերստին փոխարկում են ձայների և պատկերների: 

    Ի՞նչ է լույսը
    Այս հարցի պատասխանը մարդկությունը փնտրել է հնագույն ժամանակներից: Սակայն նույնիսկ XVII դարում գիտնականները չունեին միասնական կարծիք. նրանց մի մասը, այդ թվում` Իսահակ Նյուտոնը, պնդում էր, որ լույսը թեթևագույն մասնիկների հոսք է, մյուսները՝ որ այն կազմված է ալիքներից: Առաջինները լույսի անդրադարձումը բացատրում էին՝ ենթադրելով, որ մասնիկները նյութի մակերևույթից այնպես են հետ ցատկում, ինչպես բիլիարդի գնդակները՝ դաշտի կողերից: Այս տեսությունը լույսը դիտում էր որպես ֆոտոնների՝ տարրական մասնիկների շարժում: Սակայն այն չէր բացատրում լույսի բեկման երևույթը. ինչո՞ւ է մասնիկների մի մասը հետ ցատկում նյութի մակերևույթից, իսկ մյուսը՝ անցնում: Այս և նման շատ երևույթներ ավելի հեշտ էին բացատրվում լույսի ալիքային տեսության դիրքերից, որի հեղինակը անգլիացի ֆիզիկոս Թոմաս Յունգն էր (1773–1829): Սակայն Յունգը չէր ընդունում լույսի` մասնիկների հոսք լինելու գաղափարը: Միայն 1905 թ-ին Ալբերտ Էյնշտեյնն ապացուցեց, որ լույսը միաժամանակ ունի և՜ մասնիկների, և՜ ալիքների հատկություններ: 
    Ժամանակակից պատկերացումների համաձայն՝ լույսը էլեկտրամագնիսական ալիքների տարատեսակ է: Էլեկտրամագնիսական ալիքներն ընդգրկում են նաև ռենտգենյան, անդրամանուշակագույն և ենթակարմիր ճառագայթները, ինչպես նաև ռադիոալիքները: Էլեկտրամագնիսական ալիքներն առաջանում են ատոմներում, երբ դրանց էլեկտրոններն ուղեծրից ուղեծիր են թռչում՝ ջերմության, լույսի կամ էլեկտրական էներգիայի կլանման և կամ առաքման հետևանքով: Այսպես է առաջանում նաև լույսը: Արեգակի և աստղերի, կրակի և էլեկտրական կայծի լույսը ծնվում է մինչև մի քանի հազար աստիճան տաքացած ատոմներում: Բայց լինում է նաև «սառը» լույս, որն արձակում են փտած փայտը, լուսատտիկները, տաք ծովերի ջրերում բնակվող որոշ միկրոօրգանիզմներ և մարդկանց ստեղծած լուսարձակող ներկերը: Այդ լույսն առաջանում է քիմիական ռեակցիայի արդյունքում, և այս դեպքում արդեն շատ տաքանալը պարտադիր չէ:
    Առանց լույսի Երկրի վրա կյանք չէր լինի: Արեգակի լույսը մեզ ջերմություն է պարգևում, և այդ է պատճառը, որ մեր մոլորակը չի վերածվում պաղ սառցակտորի: Հեռավոր աստղերից մեզ հասած լույսը պատմում է Տիեզերքում միլիոնավոր տարիներ առաջ տեղի ունեցած շարժընթացների մասին, օգնում ուսումնասիրելու դրանք:
    Категория: Fizika | Добавил: ArMen (2012-01-06)
    Просмотров: 560 | Комментарии: 2 | Рейтинг: 0.0/0
    Всего комментариев: 0
    Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
    [ Регистрация | Вход ]

    Поиск

    Мини-чат

    200

    Hravirir @nkernerit


    Вверх